ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Στην Κίσσαμο, που παλαιότερα ονομαζόταν Καστέλλι και αποτελούσε την πρωτεύουσα της επαρχίας Κισσάμου Νομού Χανίων, η εκπαίδευση μετά το δημοτικό καλυπτόταν αρχικά με το λεγόμενο Ελληνικό σχολείο, το οποίο είχε ιδρυθεί το 1903 επί Κρητικής Πολιτείας.

Η εκκίνηση για την δημιουργία Γυμνασίου στην Κίσσαμο (Καστέλλι παλαιότερα), γίνεται στις 8 Αυγούστου  1917 με βασιλικό διάταγμα. Ιδρύονται αρχικά μόνο δύο τάξεις, η Α’ και η Β’ τάξη εξαταξίου γυμνασίου "εν Καστελλίω Κισσάμου".

Από τα πρώτα αρχεία μαθητών του σχολείου, σχολικού έτους 1920-21, φαίνεται ότι φοιτούν μόνο άρρενες και ότι τα 8 μαθήματα που διδάσκονται είναι Θρησκευτικά, Ελληνικά, Μαθηματικά, Γαλλικά, Ιστορία, Γεωγραφία, Φυσικά, Γυμναστική. Επί έξι χρόνια, από το 1917 έως το 1923, το γυμνάσιο λειτούργησε μόνο με τις δύο πρώτες τάξεις και γι’ αυτό αναφερόταν και ως Ημιγυμνάσιο

Από το 1923 και μετά, το σχολείο μεγαλώνει κατά μια τάξη κάθε έτος, έως ότου το σχολικό έτος 1926-27 γίνεται ένα κανονικό εξατάξιο Γυμνάσιο, το λεγόμενο ΓΥΜΝΑΣΙΟΝ ΚΑΣΤΕΛΛΙΟΥ ΚΙΣΣΑΜΟΥ.

Παρακάτω φαίνονται το πλήθος των εγγραφέντων μαθητών, αρρένων και θηλέων του σχολείου τις σχολικές χρονιές 1920-21 έως 1925-26. Το σχολικό έτος 1921-22 δεν λειτούργησε, ίσως λόγω έλλειψης καθηγητών λόγω επιστράτευσής τους για τη μικρασιατική εκστρατεία.

Από τον παραπάνω πίνακα φαίνεται ότι το γυναικείο φύλλο έγινε δεκτό μόνο το 1924, και πρώτα στις μεγαλύτερες τάξεις. Η προέλευση των «θηλέων» ήταν συνήθως το κοντινό Παρθεναγωγείο (επίσημη ονομασία: Πρακτική Σχολή Θηλέων).

Καθ’ όλα αυτά τα χρόνια, αυξήθηκαν δραματικά οι ανάγκες στέγασης. Είχε προβλεφθεί έγκαιρα η εξέλιξη αυτή και το 1924 σε χρόνο ρεκόρ, με προσπάθειες όλων των τοπικών φορέων, αγοράστηκε κατάλληλο οικόπεδο και ανεγέρθηκε σε αυτό από πέτρα το μεγαλοπρεπέστατο κεραμιδωτό κτήριο νεοκλασσικού ρυθμού σε σχήμα Π που και σήμερα στεγάζει το 1ο Γυμνάσιο Κισσάμου. Το κτήριο που ανεγέρθηκε, ήταν ένα πραγματικό κόσμημα της πόλης, στο οποίο θα φοιτούσε πλέον η νεολαία όχι μόνο του Καστελλίου (σημερινή Κίσσαμος), αλλά και πάρα πολλοί απόφοιτοι δημοτικών από χωριά όλης της επαρχίας Κισσάμου.

Διασώζεται ο απολογισμός του έργου ανέγερσης. Πρέπει να μνημονευθεί ιδιαίτερα η συνεισφορά του τότε μητροπολίτη επαρχιών Κισσάμου και Σελίνου Άνθιμου Λελεδάκη, προέδρου της επιτροπής ανέγερσης, αλλά και των υπολοίπων πρωτοστατών οι οποίοι ήταν οι εξής: Διονύσιος Ανουσάκις, Μιχ. Στ. Αρχοντάκης, Κωνστ. Βαρουχάκις, Κωνστ. Μπερντίος, Στυλ. Πατερομιχελάκις, Ιωάννης Σ. Πατερομιχελάκις και γραμματέας ο αρχιμανδρίτης Θεοδόσιος Λουκογιαννάκις. Αναφέρονται συνολικές δαπάνες αξίας 238838,45 δραχμών με τις 100.000 δρχ από τις δαπάνες να διατίθενται από το κεντρικό κράτος. Είναι φανερό ότι πάρα πολλοί άνθρωποι του τόπου εκτός της οικονομικής τους συνεισφοράς διέθεσαν πάρα πολύ χρόνο και εργασία αφιλοκερδώς. Κάποιες γυναίκες διέθεσαν τα κοσμήματά τους, ενώ άλλες αφιέρωσαν άπειρο χρόνο και προσπάθεια σε συνεχείς εράνους! Για το χτίσιμο του κτηρίου χρησιμοποιήθηκαν και πέτρες από το ενετικό φρούριο της πόλης, ενώ πωλήθηκε και ο μόλυβδος από τον τούρκικο μιναρέ της πόλης.

Το 1929 με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του Αλέξανδρου Δελμούζου, τα Δημοτικά  καλούνται να αυξήσουν τις τάξεις τους σε έξι και επίσης ιδρύονται κατώτερα επαγγελματικά σχολεία (γεωργικά, εμπορικά, βιομηχανικά, οικοκυρικά). Στις εγγραφές του 1929 στο Γυμνάσιο Καστελλίου Κισσάμου παρατηρείται μια πτώση εγγραφών στην πρώτη τάξη σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές, καθώς πολλοί με ενδεικτικό Δ’ Δημοτικού συνέχισαν στην Ε’ Δημοτικού, ή σε κατώτερα επαγγελματικά σχολεία αντί να συνεχίσουν στο Γυμνάσιο.

Από το 1930 έως το 1951 διατελεί Γυμνασιάρχης του σχολείου ο αείμνηστος Χαρίλαος Σπυριδάκις. Παρακάτω φαίνονται τα στοιχεία φοίτησης ανά έτος για τα σχολικά έτη 1930-31 έως 1936-37.

Από το σχολικό έτος 1937-38, με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του Μεταξά (Αναγκαστικός Νόμος 770/1937), όπως αποδεικνύεται εξάλλου και από τα αρχεία του Γυμνασίου, από τότε και στο εξής η βαθμολογία στα Γυμνάσια θα δινόταν σε εικοσαβάθμια κλίμακα όπως ισχύει και σήμερα, ενώ έως τότε δινόταν σε δεκαβάθμια κλίμακα. Το σημαντικότερο ίσως στην μεταρρύθμιση ήταν ότι τα γυμνάσια γίνονταν πλέον οκτατάξια (άρθρο 12 του νόμου). Από τα αρχεία του σχολείου φαίνεται ότι οι τάξεις του σχολείου από τότε και στο εξής ονοματίζονται ως τάξεις νέου τύπου (Α’ Β’ Γ’ Δ’ Ε’ ΣΤ’ Ζ’ Η’).

Από το καλοκαίρι του 1941, οι Γερμανοί επικρατούν και στην Κρήτη. Επιτάσσουν τα καλύτερα και μεγαλύτερα κτήρια και δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς και με το κτήριο που στέγαζε το Γυμνάσιο. Οι επόμενες σχολικές χρονιές γίνονται στην γερμανική κατοχή και όπως είναι φυσικό, η διδασκαλία των Γαλλικών αντικαταστάθηκε με εκείνη των Γερμανικών στις τέσσερις μεγάλες τάξεις του Γυμνασίου. Παρακάτω τα στοιχεία των ετών αυτών:

Από το σχολικό έτος 1951-52 αναλαμβάνει γυμνασιάρχης ο Θεόδωρος Τασσόπουλος. Παρακάτω φαίνονται τα στοιχεία των εγγραφέντων μαθητών, όπου στην τελευταία γραμμή αναφέρεται το πλήθος των μαθητών κάθε έτους που κατόρθωσαν να προαχθούν απευθείας. Το ποσοστό αυτό κυμαινόταν τότε στο 50%.

Στα αρχεία της εποχής, πέραν του διευθυντή Τασσόπουλου αναφέρονται οι καθηγητές Φραγκούλης, Κοκκινάκης, Καταλλάκτης, Ελευθερία Ανδρουλάκη, Ελευθέριος Καψωμένος, Κωνσταντίνος Σταυρουλάκης, Νικόλαος Πετράκης, Κωνσταντίνος Μανιδάκης, Στυλιανός Κυριακογιαννάκης, Δημήτριος Αγοραστόπουλος, Ιωάννης Παΐζης, Κωνσταντίνος Μανιδάκης, Ιωάννης Ξενάκης, Κατσούλης Ιωάννης, Κατσούλη Νίκη, Γεώργιος Μαθιουδάκης, Νικήτας Κουριδάκης, Μαρία Αποστολάκη.

Στο σχολικό έτος 1959-60 οι τάξεις του Γυμνασίου ονοματίζονται και πάλι από το Α’ έως το ΣΤ’.

Ακολουθεί μια αναφορά από άρθρο της καθηγήτριας φιλολόγου Δεσποτάκη Ευτυχίας:

«Το κτίριο είχε πολλές αίθουσες, που αποτελούσαν ένα τετράγωνο με εσωτερική τετράγωνη αυλή, στην οποία σε έβαζε η κυρία είσοδος του και στην οποία  είχαν την είσοδο τους οι αίθουσες. Ένα προστώο με κολόνες γύρω-γύρω προφύλασσε από τη βροχή τις αίθουσες. Ωστόσο για πολλά χρόνια η νότια πτέρυγα έμεινε ημιτελής  και δε λειτούργησε, ώσπου γύρω στη δεκαετία του 50 γκρεμίστηκε και έγινε αυλή. Ανατολικά υπήρχε σειρά από  βοηθητικές αίθουσες. Το Γυμνάσιο είχε στην αυλή του πελώριους ευκαλύπτους που κόπηκαν, όταν ανοίχτηκε ο καινούριος δρόμος, της κωμόπολης.

http://2.bp.blogspot.com/-WWd7hH-MPZM/Uyxk23p16BI/AAAAAAAAjdk/p-xSAAPrBkA/s1600/IMG_0026.jpg  ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΣΤΕΛΛΙΟΥ ΚΙΣΣΑΜΟΥ 1937 ΜΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΑ ΧΩΡΙΣ ΠΑΙΔΙΑ 025ο

Λειτουργούσε, στην αρχή σαν οκτατάξιο, ύστερα σαν εξατάξιο, ανάλογα με το πρόγραμμα του υπουργείου παιδείας.

Μεσολαβεί πόλεμος, όπου επιτάσσεται από τους Γερμανούς, κατοχή βομβαρδισμοί με τις όποιες συνέπειες να φτάνουν και στην εκπαίδευση. Ενδεικτικά αναφέρομε, γυμνασιάρχες, και απλούς καθηγητές που πέρασαν και δρομολόγησαν την εκπαίδευση  στον τόπο μας, όπως ο Χ. Σπυριδάκης,  Λυκ, Βιδαλάκης, Σ.Σεργεντάνης, ο Θ. Τασόπουλος, ο Σ. Μοτάκης, ο Μ. Σουλαδάκης, ο Μιχάλη Γαλανάκης (ο μετέπειτα Μητροπολίτης μας), Γ. Κωνσταντουλάκης, Σ. Κυριακογιαννάκης, Ελευθερία Ανδρουλάκη.

Γύρω στο 1954 ιδρύεται το 2ο Δημοτικό Σχολείο, που στεγάζεται, μέσα στον περίβολο του Γυμνασίου ανατολικά  στις  βοηθητικές αίθουσες που προαναφέραμε.»

1o GYMNASIO KISSAMOY 1966

Το Γυμνάσιο σε φωτογραφία του 1966.

 

Στην ιστοσελίδα του σχολείου  http://1gym-kissam.chan.sch.gr/  στην επιλογή Σχολικό Έτος μπορεί κανείς να αντλήσει δεδομένα για τις πρόσφατες σχολικές χρονιές (καθηγητές, … )

 

(συνεχίζεται)